Артериялық гипертония (жоғары қан қысымы) — заманауи әлемде ең көп таралған аурулардың бірі. Көбінесе бұл дерт ешқандай белгісіз өтетіндіктен, дәрігерлер оны «жасырын өлтіруші» деп атайды. Статистика бойынша, ересек адамдардың 30-40%-ында қан қысымы жоғары, бірақ олардың көбі бұл туралы білмейді.

Қан қысымының нормасы қандай?

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) стандарты бойынша:

• Идеалды қысым: 120/80 мм сын. бағ.

• Қалыпты жоғары қысым: 130/85 мм сын. бағ. дейін.

• Гипертония: 140/90 мм сын. бағ. және одан жоғары.

Қан қысымының көтерілу белгілері

Егер сізде төмендегі белгілер жиі байқалса, міндетті түрде дәрігерге көрінуіңіз қажет:

1. Желке тұсының ауыруы (әсіресе таңертең).

2. Бастың айналуы және құлақтағы шу.

3. Көз алдының бұлдырауы немесе «ұшқындардың» пайда болуы.

4. Жүрек қағысының жиілеуі және ентігу.

5. Себепсіз мазасыздық және ұйқының бұзылуы.

Неге қан қысымы көтеріледі? (Негізгі себептер)

• Артық салмақ: Әрбір артық 5-10 кг қан қысымын айтарлықтай көтереді.

• Тұзды көп тұтыну: Тұз ағзада сұйықтықты ұстап тұрады, бұл тамырларға күш түсіреді.

• Стресс: Үнемі мазасыздану тамырлардың тарылуына әкеледі.

• Тұқымқуалаушылық: Егер ата-анаңызда гипертония болса, сізде де болу қаупі жоғары.

Алдын алу: Қысымды дәрісіз қалай бақылауға болады?

Егер қысымыңыз сәл ғана көтеріліп жүрсе, өмір салтын өзгерту арқылы оны қалыпқа келтіруге болады:

1. Тұзды азайтыңыз: Күніне 5 грамнан (бір шай қасық) артық тұз жемеуге тырысыңыз.

2. Белсенді болыңыз: Күніне кем дегенде 30 минут жаяу жүру жүрек бұлшықетін нығайтады.

3. Магний мен калийге бай өнімдерді жеңіз: Банан, жаңғақтар, қарақұмық (гречка) және жасыл көкөністер тамырлардың икемділігін арттырады.

4. Зиянды әдеттерден бас тартыңыз: Шылым шегу тамырларды бірден тарылтады.